In de herfst veranderen groene bossen in een goudgeel en vuurrood schouwspel. Hoe werkt dit proces van chlorofyl-afbraak, kortere dagen en pigmenten? Bekijk de visuele uitleg hieronder.
In de lente en zomer overheerst chlorofyl (bladgroen), waarmee bomen zonlicht omzetten in glucose. Als de dagen korter worden en de temperatuur zakt, breekt de boom dit chlorofyl af om waardevolle voedingsstoffen op te slaan in de stam.
Zodra het groen verdwijnt, worden carotenoïden en flavonoïden zichtbaar (geel/oranje). Felrode anthocyanen worden in de herfst vers aangemaakt bij zonnige dagen en koude nachten als natuurlijke zonnebrand voor het blad.
Om uitdroging in de winter te voorkomen, sluit de boom de sapstroom naar het blad af met een beschermend kurklaagje (abscissielaag). Zodra de verbinding verzwakt, breekt het blad met een briesje af.
Op de bosbodem vormen de bladeren een isolerende mulchlaag. Schimmels, bacteriën en wormen breken het organische materiaal af tot vruchtbare humus die in het voorjaar de boom opnieuw voedt.
Chlorofyl is het groene pigment in planten en bomen dat essentieel is voor fotosynthese: het omzetten van zonlicht, water en CO2 in suikers en zuurstof.
Verschillende boomsoorten reageren anders op daglengte en temperatuur. Berken en populieren worden snel geel, terwijl eiken en beuken vaak later en meer bronsrood kleuren.
In Nederland en België ligt de piek meestal tussen half oktober en begin november, afhankelijk van het verloop van temperatuur en zonuren in september.
Carotenoïden zijn het hele jaar door aanwezig in het blad en geven geel/oranje tinten. Anthocyanen worden pas in het najaar aangemaakt bij veel zonlicht en geven rood/paarse tinten.
Typ een vraag op Focie Explains en krijg in 1 klik een interactieve scrollytelling-uitleg.
